Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới liên quan đến chế độ thai sản chính thức có hiệu lực, kéo theo những thay đổi đáng chú ý về điều kiện hưởng, mức hưởng, thời gian nghỉ và quyền lợi của người lao động tham gia bảo hiểm xã hội. Đây là những nội dung có tác động trực tiếp đến lao động nữ mang thai, người sinh con, người nhận nuôi con nuôi cũng như lao động nam có vợ sinh con. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các quy định mới để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình. Vậy từ 01/7/2026, chế độ thai sản có gì thay đổi? Người lao động cần lưu ý những điểm nào để tránh bị từ chối hoặc mất quyền lợi đáng tiếc?
Những điểm mới về chế độ thai sản năm 2026 người dân cần lưu ý:
Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới liên quan đến chế độ thai sản chính thức có hiệu lực, mang lại thêm quyền lợi cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Không chỉ lao động nữ được tăng thời gian nghỉ thai sản trong một số trường hợp, mà mức trợ cấp khi sinh con, tiền dưỡng sức sau sinh và cả quyền lợi của lao động nam cũng có sự thay đổi đáng chú ý. Đây là những quy định tác động trực tiếp đến hàng triệu người lao động và gia đình trẻ hiện nay.
Thứ nhất, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 07 tháng:
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất từ ngày 01/7/2026 là việc lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 07 tháng, thay vì 06 tháng như hiện nay.
Theo quy định mới, lao động nữ vẫn được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con, trong đó thời gian nghỉ trước sinh tối đa không quá 02 tháng. Tuy nhiên, nếu thuộc trường hợp sinh con thứ hai, tổng thời gian nghỉ thai sản sẽ được tăng thêm 01 tháng, tức là 07 tháng.
Đối với trường hợp sinh đôi trở lên, từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con sinh thêm, người mẹ tiếp tục được nghỉ thêm 01 tháng theo quy định.
Quy định này được đánh giá là bước điều chỉnh đáng chú ý nhằm tăng cường chính sách an sinh, tạo điều kiện để người lao động nữ có thêm thời gian phục hồi sức khỏe và chăm sóc trẻ nhỏ trong giai đoạn đầu đời.
Thứ hai, tăng mức trợ cấp thai sản một lần khi sinh con:
Bên cạnh việc tăng thời gian nghỉ thai sản, mức trợ cấp thai sản một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi cũng được điều chỉnh tăng từ ngày 01/7/2026.
Theo quy định hiện hành, người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản sẽ được nhận trợ cấp một lần bằng 02 lần mức tham chiếu tại thời điểm sinh con. Hiện nay, mức hưởng tương ứng là 4,68 triệu đồng/con.
Tuy nhiên, do mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2026, mức trợ cấp thai sản một lần cũng tăng lên 5,06 triệu đồng/con, tức cao hơn khoảng 380.000 đồng so với hiện nay.
Ngoài khoản trợ cấp một lần này, người lao động vẫn được hưởng tiền thai sản hàng tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ sinh, theo quy định của pháp luật bảo hiểm xã hội.
Thứ ba, tăng tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh
Không chỉ tăng tiền trợ cấp khi sinh con, từ 01/7/2026, mức hưởng dưỡng sức sau thai sản cũng được điều chỉnh tăng.
Theo quy định, trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc thời gian nghỉ thai sản, nếu sức khỏe của lao động nữ chưa phục hồi thì có thể được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh với thời gian từ 05 ngày đến 10 ngày, tùy từng trường hợp cụ thể.
Hiện nay, mức hưởng dưỡng sức sau sinh là 702.000 đồng/ngày. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2026, mức này sẽ tăng lên 759.000 đồng/ngày, tương ứng tăng thêm 57.000 đồng/ngày.
Đây là khoản hỗ trợ có ý nghĩa thực tế đối với lao động nữ sau sinh, đặc biệt trong trường hợp sức khỏe chưa ổn định hoặc cần thêm thời gian hồi phục.
Thứ tư, lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ đến 10 ngày làm việc:
Một điểm mới khác mà nhiều gia đình cần đặc biệt lưu ý là quyền lợi của lao động nam khi vợ sinh con.
Theo quy định hiện hành, thông thường lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc chỉ được nghỉ 05 ngày làm việc khi vợ sinh con. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2026, trường hợp vợ sinh con thứ hai, người chồng sẽ được nghỉ 10 ngày làm việc, thay vì 05 ngày như trước đây.
Các trường hợp vợ sinh đôi, sinh ba hoặc sinh con phải phẫu thuật vẫn tiếp tục áp dụng thời gian nghỉ theo quy định riêng của pháp luật bảo hiểm xã hội.
Việc mở rộng thời gian nghỉ đối với lao động nam được xem là thay đổi tích cực, giúp người chồng có thêm thời gian chăm sóc vợ và con trong giai đoạn sau sinh.
Có thể thấy, chế độ thai sản từ ngày 01/7/2026 có nhiều thay đổi theo hướng tăng quyền lợi cho người lao động, từ thời gian nghỉ, tiền trợ cấp đến chính sách hỗ trợ sau sinh. Do đó, người lao động cần chủ động cập nhật quy định mới để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình, tránh bỏ sót các chế độ đáng được hưởng theo quy định pháp luật.
Điều kiện hưởng chế độ thai sản năm 2026: Không phải ai sinh con cũng được hưởng?
Bên cạnh những thay đổi mới về thời gian nghỉ và mức hưởng thai sản, một trong những vấn đề được nhiều người lao động quan tâm là điều kiện để được hưởng chế độ thai sản năm 2026. Trên thực tế, không phải cứ sinh con là mặc nhiên được nhận tiền thai sản, mà người lao động phải đáp ứng điều kiện tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và văn bản hướng dẫn thi hành, người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau:
(1) Trường hợp thông thường: Phải đóng đủ từ 06 tháng BHXH
Đối với lao động nữ sinh con, lao động nữ mang thai hộ, người mẹ nhờ mang thai hộ hoặc người nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi, điều kiện cơ bản để được hưởng chế độ thai sản là đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con hoặc nhận con nuôi.
Nói cách dễ hiểu, người lao động cần có quá trình tham gia BHXH ổn định trước thời điểm sinh hoặc nhận con thì mới đủ điều kiện hưởng quyền lợi thai sản theo quy định.
(2) Trường hợp phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định: Chỉ cần đóng đủ 03 tháng
Đối với lao động nữ đã tham gia BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên nhưng trong quá trình mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền, điều kiện hưởng sẽ được nới lỏng hơn.
Cụ thể, trường hợp này chỉ cần đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con là vẫn có thể được hưởng chế độ thai sản.
Đây là quy định nhằm bảo đảm quyền lợi cho lao động nữ gặp vấn đề về sức khỏe thai kỳ nhưng vẫn duy trì quá trình tham gia BHXH trước đó.
(3) Trường hợp nghỉ việc để điều trị vô sinh: Áp dụng mốc 24 tháng
Một điểm đáng chú ý khác là trường hợp lao động nữ phải nghỉ việc để điều trị vô sinh trước khi sinh con. Theo quy định mới, người lao động vẫn được hưởng chế độ thai sản nếu đã đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng liền kề trước khi sinh con.
Quy định này góp phần bảo đảm tốt hơn quyền lợi cho những trường hợp phải kéo dài thời gian điều trị để có con.
Lưu ý quan trọng về cách tính thời gian đóng BHXH
Nhiều người lao động đủ thời gian đóng BHXH nhưng vẫn bị từ chối hồ sơ thai sản do xác định sai mốc thời gian xét điều kiện. Theo hướng dẫn hiện hành:
- Nếu sinh con hoặc nhận con trước ngày 15 của tháng, tháng đó không được tính vào thời gian xét điều kiện hưởng thai sản.
- Nếu sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi và tháng đó có đóng BHXH, tháng sinh hoặc nhận con được tính vào thời gian xét điều kiện.
- Trường hợp sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi nhưng tháng đó không đóng BHXH, tháng này không được tính để xét điều kiện hưởng.
Do đó, người lao động nên kiểm tra kỹ quá trình tham gia BHXH của mình trước thời điểm sinh con để tránh trường hợp tưởng đủ điều kiện nhưng thực tế lại không đáp ứng quy định pháp luật.
Những ai được xem xét hưởng chế độ thai sản năm 2026?
Không phải ai sinh con cũng được hưởng chế độ thai sản. Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chỉ những người thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và đáp ứng đủ điều kiện theo luật mới được xem xét giải quyết chế độ thai sản.
Hiểu đơn giản, nếu người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc đúng quy định thì khi sinh con, nhận nuôi con nuôi, mang thai hộ hoặc thuộc các trường hợp liên quan đến thai sản, vẫn có cơ hội được hưởng quyền lợi này.
Thứ nhất, người lao động Việt Nam tham gia BHXH bắt buộc
Các nhóm đối tượng phổ biến được xem xét hưởng chế độ thai sản gồm:
- Người làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên, bao gồm hợp đồng xác định thời hạn, không xác định thời hạn hoặc thỏa thuận có nội dung thể hiện việc làm có trả lương, chịu sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động;
- Cán bộ, công chức, viên chức;
- Người làm việc trong lực lượng vũ trang, cơ yếu như quân nhân chuyên nghiệp, công an nhân dân, công nhân quốc phòng, người làm công tác cơ yếu hưởng lương theo chế độ quân nhân;
- Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã có hoặc không hưởng tiền lương nhưng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo quy định;
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia BHXH theo quy định của Chính phủ;
- Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố;
- Người lao động làm việc không trọn thời gian nhưng có mức tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.
Có thể thấy, phạm vi đối tượng được hưởng chế độ thai sản hiện nay khá rộng và không chỉ giới hạn ở người lao động làm việc theo hợp đồng thông thường.
Thứ hai, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam
Một điểm đáng chú ý là người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam cũng có thể được xem xét hưởng chế độ thai sản nếu thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Cụ thể, người nước ngoài làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 12 tháng trở lên với doanh nghiệp, tổ chức tại Việt Nam có thể được hưởng quyền lợi thai sản theo quy định. Tuy nhiên, một số trường hợp sẽ không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, chẳng hạn như:
- Người được điều chuyển nội bộ doanh nghiệp từ nước ngoài sang Việt Nam;
- Người đã đủ tuổi nghỉ hưu tại thời điểm ký hợp đồng lao động;
- Trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.
Do đó, trước khi làm hồ sơ hưởng chế độ thai sản, người lao động nên kiểm tra kỹ mình có thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hay không để tránh hiểu nhầm rằng cứ sinh con là đương nhiên được nhận tiền thai sản.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Sau khi tham khảo bài viết của Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh nếu Quý khách hàng còn vấn đề nào chưa rõ thì hãy liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn chi tiết hơn. Ngoài ra, nếu khách hàng cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác như xin các loại giấy phép, soạn thảo các loại hợp đồng lao động, dân sự, rà soát hợp đồng, soạn thảo các loại đơn từ, soạn hồ sơ khởi kiện, lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế, đăng ký biến động đất đai,… thì cũng đừng ngại liên hệ với Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh, Luật sư giỏi thừa kế nhà đất để được giải đáp mọi thắc mắc.
VĂN PHÒNG GIAO DỊCH CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM
Trụ sở: Tầng 2-2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sài Gòn,Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 1: 98S Trần Đại Nghĩa, phường Tân Tạo A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 2: 1084 Lê Văn Lương, Ấp 3, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh
Số điện thoại: 0909 642 658 - 0939 858 898
Website: luatsugioisaigon.com.vn
