Ở bài viết trước, chúng ta đã cùng điểm qua những quy định mới đáng chú ý về chế độ thai sản năm 2026. Tuy nhiên, một vấn đề quan trọng không kém mà nhiều người lao động đặc biệt quan tâm là: muốn được hưởng chế độ thai sản thì cần chuẩn bị những gì, hồ sơ ra sao và điều kiện áp dụng có gì cần lưu ý? Từ ngày 01/4/2026, hồ sơ hưởng chế độ thai sản có một số điểm cần lưu ý theo Quyết định 313/QĐ-BHXH ngày 27/3/2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, sửa đổi, bổ sung quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội ban hành kèm theo Quyết định 2222/QĐ-BHXH năm 2025. Vậy hồ sơ hưởng chế độ thai sản năm 2026 gồm những giấy tờ gì? Người lao động cần chuẩn bị hồ sơ ra sao để tránh bị trả hồ sơ hoặc chậm nhận tiền thai sản? Dưới đây là hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu theo quy định mới nhất.
Hồ sơ hưởng chế độ thai sản đối với người lao động tham gia BHXH bắt buộc
Đối với người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, người sử dụng lao động sẽ lập Danh sách 01B-HSB đề nghị giải quyết chế độ thai sản và gửi kèm hồ sơ của người lao động theo từng trường hợp cụ thể.
Ngoài ra, người lao động đã nghỉ việc nhưng vẫn thuộc diện được hưởng chế độ thai sản; người cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng con không tham gia BHXH; hoặc trường hợp doanh nghiệp không còn hoạt động thì người lao động có thể tự nộp hồ sơ theo Mẫu số 14-HSB tại cơ quan BHXH.
Hồ sơ đối với lao động nữ khám thai, sảy thai, phá thai, thai chết lưu hoặc thực hiện biện pháp tránh thai
- Trường hợp điều trị nội trú: Người lao động cần chuẩn bị bản chính hoặc bản sao của một trong các giấy tờ sau:
- Giấy ra viện;
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án;
- Giấy xác nhận quá trình điều trị nội trú;
- Trường hợp tử vong tại cơ sở y tế thì có thể sử dụng bản sao giấy báo tử.
- Trường hợp điều trị ngoại trú: Hồ sơ bao gồm một trong các giấy tờ sau:
- Bản chính Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH;
- Giấy ra viện có ghi thời gian điều trị ngoại trú sau nội trú;
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án thể hiện thời gian cần điều trị ngoại trú.
Hồ sơ hưởng chế độ thai sản khi lao động nữ sinh con hoặc nhận con
Đối với trường hợp lao động nữ sinh con, mang thai hộ sinh con hoặc nhờ mang thai hộ nhận con, cần chuẩn bị:
- Bản sao giấy khai sinh;
- Trích lục khai sinh;
- Hoặc bản sao giấy chứng sinh của con.
Ngoài ra, tùy từng trường hợp cụ thể có thể cần bổ sung thêm giấy tờ sau:
- Trường hợp điều trị vô sinh: Nếu người lao động phải điều trị vô sinh trước khi mang thai, cần có một trong các giấy tờ chứng minh quá trình điều trị như:
- Giấy ra viện;
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án;
- Giấy xác nhận điều trị nội trú;
- Giấy xác nhận điều trị vô sinh của cơ sở y tế.
- Trường hợp người mẹ mất sau sinh: Người lao động cần bổ sung:
- Bản sao giấy chứng tử;
- Hoặc trích lục khai tử của người mẹ.
- Trường hợp người mẹ không đủ sức khỏe chăm sóc con
Giấy xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh về việc người mẹ không đủ sức khỏe để chăm sóc con sau sinh.
- Trường hợp phải nghỉ dưỡng thai: Nếu lao động nữ phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở y tế thì cần chuẩn bị một trong các giấy tờ sau:
- Giấy ra viện;
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án;
- Giấy xác nhận điều trị nội trú;
- Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH;
- Giấy xác nhận nghỉ dưỡng thai.
- Trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo: Hồ sơ cần thêm:
- Bản sao thỏa thuận mang thai hộ theo quy định pháp luật;
- Văn bản xác nhận thời điểm giao nhận con giữa các bên.
Hồ sơ khi con chết sau sinh hoặc thai chết từ 22 tuần tuổi trở lên
Nếu con chết ngay sau sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh hoặc thai chết từ 22 tuần tuổi trở lên, người lao động cần chuẩn bị một trong các giấy tờ sau:
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án có thông tin thai chết hoặc con chết;
- Giấy ra viện có thể hiện thông tin này;
- Giấy báo tử của con;
- Văn bản xác nhận của UBND cấp xã nếu con mất trong vòng 24 giờ sau sinh.
Hồ sơ hưởng chế độ thai sản đối với lao động nam khi vợ sinh con
Lao động nam nghỉ việc hưởng chế độ thai sản hoặc đề nghị trợ cấp một lần khi vợ sinh cần chuẩn bị:
- Bản sao giấy khai sinh;
- Trích lục khai sinh;
- Hoặc giấy chứng sinh của con.
Nếu giấy chứng sinh không thể hiện việc sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi, cần bổ sung thêm văn bản xác nhận của cơ sở y tế.
- Trường hợp con chết sau sinh nhưng chưa được cấp giấy chứng sinh thì hồ sơ có thể thay bằng:
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án;
- Hoặc giấy ra viện của người mẹ có ghi nhận việc con chết.
Hồ sơ đối với chồng của người nhờ mang thai hộ
Người chồng của lao động nữ nhờ mang thai hộ muốn hưởng trợ cấp một lần khi nhận con cần chuẩn bị:
- Bản sao giấy khai sinh;
- Trích lục khai sinh;
- Hoặc giấy chứng sinh của con.
- Nếu con chết sau sinh mà chưa có giấy chứng sinh thì có thể dùng:
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án;
- Giấy ra viện của người mang thai hộ;
- Hoặc văn bản y tế xác nhận việc con chết sau sinh.
Hồ sơ đối với chồng của lao động nữ mang thai hộ
Người chồng của lao động nữ mang thai hộ khi đề nghị hưởng chế độ thai sản hoặc trợ cấp một lần cần có:
- Giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con;
- Văn bản xác nhận sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi (nếu cần);
- Bản sao thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.
Hồ sơ hưởng chế độ thai sản khi nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi
Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi cần chuẩn bị:
- Bản sao giấy chứng nhận nuôi con nuôi;
- Biên bản giao nhận con nuôi.
Hồ sơ hưởng chế độ thai sản đối với người tham gia BHXH tự nguyện
Đối với lao động nữ tham gia BHXH tự nguyện sinh con hoặc lao động nam tham gia BHXH tự nguyện có vợ sinh con, hồ sơ gồm:
- Văn bản đề nghị theo Mẫu số 14-HSB;
- Bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con.
- Nếu xảy ra trường hợp thai chết lưu, thai chết trong tử cung hoặc con chết sau sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh thì có thể thay thế bằng:
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án;
- Giấy ra viện có thông tin về việc con chết;
- Giấy báo tử;
- Văn bản xác nhận của UBND cấp xã nếu con chết trong 24 giờ đầu sau sinh.
Lưu ý: Trường hợp các giấy tờ quy định nêu trên hoặc các giấy tờ có nội dung tương tự do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền của nước ngoài cấp thì phải đáp ứng được các yêu cầu sau đây:
- Có bản dịch tiếng Việt được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về công chứng, chứng thực;
- Được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.
Thủ tục nhận tiền thai sản BHXH bắt buộc năm 2026:
Không ít người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản nhưng lại bị chậm nhận tiền do nộp hồ sơ muộn hoặc chưa nắm rõ quy trình giải quyết. Vậy thủ tục nhận tiền thai sản BHXH bắt buộc năm 2026 được thực hiện như thế nào?
Căn cứ Điều 62 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, quy trình giải quyết chế độ thai sản đối với người tham gia BHXH bắt buộc được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Người lao động nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản
Sau khi đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản, người lao động cần chuẩn bị hồ sơ và nộp cho người sử dụng lao động nơi đang tham gia BHXH.
Lưu ý, thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là 45 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Nếu nộp quá thời hạn này, quá trình giải quyết quyền lợi có thể bị ảnh hưởng hoặc phải giải trình thêm.
Đối với các trường hợp: Đã thôi việc trước thời điểm sinh con; Nhận con khi nhờ mang thai hộ; Nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi; Hoặc không còn người sử dụng lao động, thì người lao động nộp trực tiếp hồ sơ cho cơ quan BHXH để được giải quyết chế độ.
Bước 2: Người sử dụng lao động lập hồ sơ gửi cơ quan BHXH
Sau khi nhận đủ hồ sơ từ người lao động, trong thời hạn 07 ngày làm việc, người sử dụng lao động có trách nhiệm lập hồ sơ và gửi đến cơ quan bảo hiểm xã hội.
Hồ sơ gửi BHXH thường bao gồm:
- Danh sách người lao động nghỉ việc hưởng chế độ thai sản;
- Hồ sơ đề nghị hưởng chế độ thai sản của người lao động theo từng trường hợp cụ thể.
Bước 3: Cơ quan BHXH giải quyết và chi trả tiền thai sản
Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH sẽ tiến hành xem xét và giải quyết trong thời hạn luật định:
- 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ do người sử dụng lao động nộp;
- 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ do người lao động trực tiếp nộp.
Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối, giúp người lao động có cơ sở bổ sung hoặc thực hiện quyền khiếu nại nếu cần thiết.
Như vậy, để nhận tiền thai sản BHXH năm 2026 đúng thời hạn, người lao động không chỉ cần đủ điều kiện hưởng mà còn phải lưu ý chuẩn bị đúng hồ sơ, nộp đúng nơi và đảm bảo thời hạn theo quy định của pháp luật.
Kết luận
Có thể thấy, hồ sơ hưởng chế độ thai sản năm 2026 được quy định khá chi tiết và phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể như sinh con, sảy thai, nghỉ dưỡng thai, sinh mổ, mang thai hộ hay nhận nuôi con nuôi. Vì vậy, người lao động nên kiểm tra kỹ giấy tờ cần thiết trước khi nộp hồ sơ để tránh bị yêu cầu bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết quyền lợi.
Nếu còn vướng mắc về điều kiện hưởng thai sản, thủ tục hưởng BHXH hoặc hồ sơ thai sản mới nhất năm 2026, người dân nên tham khảo ý kiến của cơ quan BHXH hoặc chuyên gia pháp lý để được hướng dẫn đúng quy định.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Sau khi tham khảo bài viết của Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh nếu Quý khách hàng còn vấn đề nào chưa rõ thì hãy liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn chi tiết hơn. Ngoài ra, nếu khách hàng cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác như xin các loại giấy phép, soạn thảo các loại hợp đồng lao động, dân sự, rà soát hợp đồng, soạn thảo các loại đơn từ, soạn hồ sơ khởi kiện, lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế, đăng ký biến động đất đai,… thì cũng đừng ngại liên hệ với Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh, Luật sư giỏi thừa kế nhà đất để được giải đáp mọi thắc mắc.
VĂN PHÒNG GIAO DỊCH CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM
Trụ sở: Tầng 2-2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sài Gòn,Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 1: 98S Trần Đại Nghĩa, phường Tân Tạo A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 2: 1084 Lê Văn Lương, Ấp 3, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh
Số điện thoại: 0909 642 658 - 0939 858 898
Website: luatsugioisaigon.com.vn
