Kháng nghị giám đốc thẩm là gì?
Sau khi có bản án sơ thẩm đương sự có quyền kháng cáo, viện kiểm sát có quyền kháng nghị. Theo quy định tại Điều 273 và Điều 280 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 thì thời hạn kháng cáo đối với bản án của Tòa án cấp sơ thẩm là 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Thời hạn kháng nghị đối với bản án của Tòa án cấp sơ thẩm của Viện kiểm sát cùng cấp là 15 ngày, của Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp là 01 tháng, kể từ ngày tuyên án. Trong trường hợp có kháng cáo thì vụ án sẽ được đem ra xét xử theo thủ tục phúc thẩm.
Khác với bản án sơ thẩm, bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay sau khi tòa tuyên án, nếu đương sự vẫn không chấp nhận quyết định của Tòa án thì có thể thực hiện quyền đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm đối với bản án. Nếu được người có quyền kháng nghị chấp thuận thì Tòa án có thẩm quyền mới tiến hành mở phiên họp xem xét kháng nghị.
Kháng nghị, phiên họp giám đốc thẩm, tái thẩm không phải một trình tự đương nhiên tiến hành, đây là trình tự tố tụng đặc biệt chỉ diễn ra khi người có thẩm quyền thấy có căn cứ.
Căn cứ theo Điều 329 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định về trình tự thủ tục nhận đơn đề nghị xem xét bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật theo thủ tục giám đốc thẩm:
Bước 1. Đương sự nộp đơn đề nghị xem xét bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật tại Tòa án, Viện kiểm sát theo thủ tục giám đốc thẩm bằng cách nộp trực tiếp hoặc gửi qua bưu chính. Kèm theo đơn đề nghị, người đề nghị phải gửi bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, tài liệu, chứng cứ (nếu có) để chứng minh cho những yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp. Đơn đề nghị bao gồm các nội dung sau:
- Ngày, tháng, năm làm đơn đề nghị.
- Tên, địa chỉ của người đề nghị.
- Tên bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật được đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm.
- Lý do đề nghị, yêu cầu của người đề nghị.
Bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm khi có một trong những căn cứ được quy định tại Điều 326 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 như sau:
- Kết luận trong bản án, quyết định không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự;
- Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng làm cho đương sự không thực hiện được quyền, nghĩa vụ tố tụng của mình, dẫn đến quyền, lợi ích hợp pháp của họ không được bảo vệ theo đúng quy định của pháp luật;
- Có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật dẫn đến việc ra bản án, quyết định không đúng, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, xâm phạm đến lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba.
Người đề nghị là cá nhân phải ký tên hoặc điểm chỉ; người đề nghị là cơ quan, tổ chức thì người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó phải ký tên và đóng dấu vào phần cuối đơn; trường hợp tổ chức đề nghị là doanh nghiệp thì việc sử dụng con dấu được thực hiện theo quy định của Luật doanh nghiệp.
Bước 2. Tòa án, Viện kiểm sát tiếp nhận đơn đề nghị và ghi vào sổ nhận đơn, cấp giấy xác nhận đã nhận đơn cho đương sự. Ngày gửi đơn được tính từ ngày đương sự nộp đơn tại Tòa án, Viện kiểm sát hoặc ngày có dấu dịch vụ bưu chính nơi gửi.
Bước 3. Tòa án, Viện kiểm sát kiêm sát tra tính hợp lý, đầy đủ của đơn đề nghị. Trường hợp đơn đề nghị không có đủ điều kiện theo quy định tại Điều 328 của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 thì Tòa án, Viện kiểm sát yêu cầu người gửi đơn sửa đổi, bổ sung trong thời hạn 01 tháng, kể từ ngày nhận được yêu cầu của Tòa án, Viện kiểm sát; hết thời hạn này mà người gửi đơn không sửa đổi, bổ sung thì Tòa án, Viện kiểm sát trả lại đơn đề nghị, nêu rõ lý do cho đương sự và ghi chú vào sổ nhận đơn.
Bước 4. Nếu hồ đơn đã đầy đủ, hợp lệ; người có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm phân công người có trách nhiệm tiến hành nghiên cứu đơn, thông báo, kiến nghị, hồ sơ vụ án, báo cáo người có thẩm quyền kháng nghị xem xét, quyết định; trường hợp không kháng nghị thì thông báo bằng văn bản, nêu rõ lý do cho đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có văn bản thông báo, kiến nghị.
Có thể thấy, thủ tục giám đốc thẩm vụ án dân sự không phải là một cấp xét xử mà là một cơ chế tố tụng đặc biệt để xem xét lại bản án đã có hiệu lực pháp luật. Do đó, để được chấp nhận đơn đòi hỏi người thực hiện phải nắm vững điều kiện kháng nghị, thẩm quyền giải quyết, căn cứ pháp lý kết hợp với kỹ thuật lập luận chặt chẽ thì tỷ lệ được chấp nhận sẽ cao hơn. Trên thực tế, không phải mọi bản án đã có hiệu lực đều được xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm. Việc soạn đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm cần được chuẩn bị đúng căn cứ pháp luật, gửi đúng chủ thể có thẩm quyền và đúng thời điểm, nếu không sẽ dễ bị bác bỏ ngay từ khâu tiếp nhận.
Trường hợp nào được hoãn thi hành án?
Căn cứ quy định điểm d, điểm đ khoản 1 Điều 48 Luật thi hành án dân sự thì việc tạm hoãn thi hành án được xem xét trong một số trường hợp sau đây:
"d) Tài sản để thi hành án đã được Tòa án thụ lý để giải quyết theo quy định tại Điều 74 và Điều 75 của Luật này; tài sản được kê biên theo Điều 90 của Luật này nhưng sau khi giảm giá theo quy định mà giá trị bằng hoặc thấp hơn chi phí và nghĩa vụ được bảo đảm;
đ) Việc thi hành án đang trong thời hạn cơ quan có thẩm quyền giải thích bản án, quyết định và trả lời kiến nghị của cơ quan thi hành án dân sự theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 170 và khoản 2 Điều 179 của Luật này";
Việc đề nghị cơ quan thi hành án giải thích bản án, kháng nghị theo quy định tại điểm d, điểm đ khoản 2 Điều 23 Luật thi hành án dân sự.
"d) Yêu cầu cơ quan đã ra bản án, quyết định giải thích bằng văn bản những điểm chưa rõ hoặc không phù hợp với thực tế trong bản án, quyết định đó để thi hành;
đ) Kiến nghị người có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm đối với bản án, quyết định theo quy định của pháp luật".
Như vậy, nếu đã có quyết định thi hành án mà thuộc một trong các trường hợp nêu trên thì quá trình thi hành án sẽ được tạm hoãn trong một thời hạn nhất định để giải quyết những vấn đề liên quan hoặc chờ kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.
Đang xem xét kháng nghị giám đốc thẩm có được hoãn thi hành án không?
Theo quy định nêu trên thì trong trường hợp cơ quan thi hành án nhận được văn bản yêu cầu hoãn thi hành án của người có thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm hoặc tái thẩm thì có thể tạm hoãn việc thi hành án trong một thời gian nhất định.
Cụ thể, tại khoản 2 Điều 48 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung) quy định người có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm đối với bản án, quyết định của toà án chỉ được yêu cầu hoãn thi hành án một lần để xem xét kháng nghị nhằm tránh hậu quả không thể khắc phục được.
Thời hạn hoãn thi hành án theo yêu cầu của người có thẩm quyền kháng nghị bản án, quyết định là không quá 3 tháng, kể từ ngày ra văn bản yêu cầu hoãn thi hành án. Trong thời gian hoãn thi hành án thì người phải thi hành án không phải chịu lãi suất chậm thi hành án.
Quy định này xuất phát từ việc, nếu bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị giám đốc thẩm hoặc tái thẩm sẽ dẫn đến khả năng có thể bị hủy hoặc bị sửa. Lúc này, nếu việc thi hành án đã được thực hiện xong, việc khôi phục hiện trạng ban đầu sẽ là rất khó khăn và tốn kém thời gian, chi phí.
Tuy nhiên, hiện nay các quy định pháp luật về thi hành án chưa có hướng dẫn cụ thể cho những trường hợp nào có thể phát sinh "hậu quả không thể khắc phục được", mà phụ thuộc vào nhận định chủ quan của những người có thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm.
Từ quy định nêu trên có thể thấy rằng không phải cứ có đơn yêu cầu giám đốc thẩm là được hoãn việc thi hành án. Trong thời gian chờ người có thẩm quyền thực hiện quyền kháng nghị, người phải thi hành án vẫn có nghĩa vụ thi hành án và chấp hành các quyết định của bản án đã có hiệu lực pháp luật. Chỉ trong trường hợp người có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm đối với bản án, quyết định theo quy định của pháp luật thấy cần thiết tạm hoãn thi hành án cho đến khi có quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm để tránh những thiệt hại không thể khắc phục được nếu bản án đã thi hành xong trước khi có quyết định giám đốc thẩm/tái thẩm thì có thể kiến nghị đến cơ quan thi hành án để tạm hoãn/tạm ngừng việc thi hành án, lúc này cơ quan thi hành án mới có căn cứ để tạm hoãn việc thi hành án.
Tuy nhiên để tránh trường hợp sử dụng quy định pháp luật một cách "tùy nghi", có thể gây ảnh hưởng đển quyền lợi của các đương sự trong vụ án, làm kéo dài thời gian thi hành án thì đòi hỏi người có thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm phải xem xét một cách thận trọng, kỹ lưỡng các tình tiết của vụ án và đối chiếu với căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm trong Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 để đưa ra quyết định một cách chính xác, khách quan nhất.
Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh tư vấn về thủ tục giám đốc thẩm, thi hành án một cách tối ưu nhất
Từ quy định nêu trên có thể thấy rằng không phải cứ có đơn đề nghị xem xét lại bản án theo thủ tục giám đốc thẩm là được hoãn thi hành án. Tuy nhiên cần xác định rõ rằng để có cơ hội được hoãn thi hành án thì việc làm đơn giám đốc thẩm là cần thiết, nên làm, bởi lẽ nếu không làm thì sẽ không có cách nào được tạm hoãn việc thi hành án chờ xem xét lại bản án đã có hiệu lực pháp luật; còn nếu làm thì trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền chấp nhận kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm thì sẽ có cơ hội được tạm hoãn việc thi hành án nếu xét thấy việc tạm hoãn này là cần thiết nhằm hạn chế tối thiểu những hậu quả không thể khắc phục được nếu việc thi hành án đã thực hiện xong mà chưa có kết quả giải quyết cuối cùng. Do đó, để tiết kiệm thời gian, công sức quý cô chú anh chị và các bạn có thể tìm đến những chuyên gia để được tư vấn, tìm ra hướng giải quyết đúng đắn nhất.
Như đã nói ở phần trên, việc soạn đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, gửi đúng chủ thể có thẩm quyền và đúng thời điểm, nếu không sẽ dễ bị bác bỏ ngay từ khâu tiếp nhận. Nhằm hỗ trợ người dân bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của mình, Văn phòng Luật sư giỏi Sài Gòn cung cấp dịch vụ tư vấn và soạn thảo đơn đề nghị giám đốc thẩm vụ án dân sự, bao gồm: đánh giá hồ sơ bản án đã có hiệu lực, xác định căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm, xây dựng lập luận pháp lý chặt chẽ và đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền. Nếu Quý khách đang băn khoăn về giám đốc thẩm bản án dân sự, về các vấn đề liên quan đến việc thi hành án hoặc cần hỗ trợ pháp lý chuyên sâu trong quá trình tố tụng, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn kịp thời, đúng pháp luật và hiệu quả nhất.
Luật sư giỏi Sài Gòn sẵn sàng hỗ trợ Khách hàng trong bất kỳ vấn đề pháp lý nào mà Khách hàng gặp phải, cụ thể:
► Giải quyết tranh chấp đất đai
► Giải quyết tranh chấp về hôn nhân và gia đình
►Tư vấn và giải quyết vấn đề thu hồi nợ
►Tư vấn và thực hiện việc lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế
►Tư vấn và thực hiện soạn thảo các loại hợp đồng, biểu mẫu
► Tư vấn và thực hiện thủ tục thành lập công ty
► Giải quyết các thủ tục hành chính nhà nước
► Tham gia giải quyết tất cả các loại tranh chấp khác
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Sau khi tham khảo bài viết của Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh nếu Quý khách hàng còn vấn đề nào chưa rõ thì hãy liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn chi tiết hơn. Ngoài ra, nếu khách hàng cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác như xin các loại giấy phép, soạn thảo các loại hợp đồng lao động, dân sự, rà soát hợp đồng, soạn thảo các loại đơn từ, soạn hồ sơ khởi kiện, lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế, đăng ký biến động đất đai,… thì cũng đừng ngại liên hệ với Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh, Luật sư giỏi thừa kế nhà đất để được giải đáp mọi thắc mắc.
VĂN PHÒNG GIAO DỊCH CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM
Trụ sở: Tầng 2-2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sài Gòn,Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 1: 98S Trần Đại Nghĩa, phường Tân Tạo A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 2: 1084 Lê Văn Lương, Ấp 3, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh
Số điện thoại: 0909 642 658 - 0939 858 898
Website: luatsugioisaigon.com.vn
