Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài hoặc sinh sống, làm việc ở nước ngoài ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, khi hôn nhân phát sinh mâu thuẫn và không thể tiếp tục duy trì, nhiều người lại gặp khó khăn khi muốn thực hiện thủ tục ly hôn do liên quan đến yếu tố nước ngoài. Thực tế cho thấy, không ít trường hợp lúng túng trong việc xác định Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết, cần chuẩn bị những giấy tờ gì, hoặc phải thực hiện quy trình ra sao để được giải quyết ly hôn đúng quy định của pháp luật. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc ly hôn có yếu tố nước ngoài là một thủ tục pháp lý đặc thù, thường phức tạp hơn so với ly hôn trong nước, đòi hỏi phải xác định đúng thẩm quyền của Tòa án, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và tuân thủ chặt chẽ trình tự, thủ tục tố tụng. Nếu thực hiện sai hoặc thiếu sót giấy tờ, hồ sơ có thể bị trả lại hoặc kéo dài thời gian giải quyết, làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Chính vì vậy, trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích rõ ly hôn có yếu tố nước ngoài được giải quyết ở đâu, quy trình thực hiện như thế nào, cũng như hồ sơ cần chuẩn bị theo quy định mới nhất năm 2026, giúp người dân chủ động hơn trong việc thực hiện thủ tục ly hôn một cách đúng pháp luật và hiệu quả.
Ly hôn có yếu tố nước ngoài được hiểu như thế nào?
Căn cứ theo Điều 127 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, ly hôn có yếu tố nước ngoài là việc ly hôn có liên quan đến người nước ngoài hoặc liên quan đến yếu tố nước ngoài về nơi cư trú, tài sản hoặc quan hệ pháp luật. Cụ thể, pháp luật quy định một số trường hợp phổ biến sau đây:
Ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, hoặc giữa người nước ngoài với nhau nhưng đang thường trú tại Việt Nam, thì việc ly hôn sẽ được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Trường hợp một bên là công dân Việt Nam nhưng không thường trú tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn, thì việc ly hôn sẽ được giải quyết theo pháp luật của nước nơi vợ chồng đang thường trú chung. Nếu vợ chồng không có nơi thường trú chung, thì việc ly hôn sẽ được giải quyết theo pháp luật Việt Nam.
Đối với tài sản là bất động sản ở nước ngoài, khi ly hôn, việc giải quyết tài sản đó phải tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản.
Như vậy, có thể hiểu một cách đơn giản rằng ly hôn có yếu tố nước ngoài là những trường hợp ly hôn mà trong đó có liên quan đến người nước ngoài, nơi cư trú ở nước ngoài hoặc tài sản ở nước ngoài. Những vụ việc này thường có thủ tục phức tạp hơn so với ly hôn trong nước và cần xác định đúng pháp luật áp dụng cũng như cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Thẩm quyền giải quyết ly hôn với người nước ngoài mới nhất năm 2026:
Căn cứ theo Điều 35 và Điều 37 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 có quy định như sau:
(1) Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp sau đây:
a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luật này, trừ tranh chấp quy định tại khoản 7 Điều 26 của Bộ luật này;
b) Tranh chấp về kinh doanh, thương mại quy định tại khoản 1 Điều 30 của Bộ luật này;
c) Tranh chấp về lao động quy định tại Điều 32 của Bộ luật này.
(2) Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết những yêu cầu sau đây:
a) Yêu cầu về dân sự quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9 và 10 Điều 27 của Bộ luật này;
b) Yêu cầu về hôn nhân và gia đình quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10 và 11 Điều 29 của Bộ luật này;
c) Yêu cầu về kinh doanh, thương mại quy định tại khoản 1 và khoản 6 Điều 31 của Bộ luật này;
d) Yêu cầu về lao động quy định tại khoản 1 và khoản 5 Điều 33 của Bộ luật này.
(3) Những tranh chấp, yêu cầu quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này.
(4) Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của công dân Việt Nam hủy việc kết hôn trái pháp luật, giải quyết việc ly hôn, các tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của vợ chồng, cha mẹ và con, về nhận cha, mẹ, con, nuôi con nuôi và giám hộ giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân của nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam theo quy định của Bộ luật này và các quy định khác của pháp luật Việt Nam.
Tiếp theo là Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những vụ việc sau đây:
a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này, trừ những tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện quy định tại khoản 1 và khoản 4 Điều 35 của Bộ luật này;
b) Yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 27, 29, 31 và 33 của Bộ luật này, trừ những yêu cầu thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện quy định tại khoản 2 và khoản 4 Điều 35 của Bộ luật này;
c) Tranh chấp, yêu cầu quy định tại khoản 3 Điều 35 của Bộ luật này.
Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những vụ việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện quy định tại Điều 35 của Bộ luật này mà Tòa án nhân dân cấp tỉnh tự mình lấy lên để giải quyết khi xét thấy cần thiết hoặc theo đề nghị của Tòa án nhân dân cấp huyện.
Trong trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 4 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, nếu việc ly hôn diễn ra với công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam thì thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp huyện.
Tuy nhiên, kể từ ngày 01/7/2025 có sự thay đổi quan trọng về cơ cấu Tòa án sau sáp nhập đơn vị hành chính, sau khi bỏ cấp huyện và sắp xếp lại các cơ quan ở cấp huyện thì Tòa án nhân dân cấp huyện cũng thuộc diện bị sắp xếp. Do đó, mới đây, theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, hệ thống Tòa án nhân dân sẽ có sự thay đổi trong cơ cấu, tổ chức. Theo đó, Tòa án nhân dân sẽ chỉ còn:
- Tòa án nhân dân tối cao
- Tòa án nhân dân cấp tỉnh (bao gồm cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương)
- Tòa án nhân dân khu vực
- Tòa án quân sự gồm: Tòa án quân sự Trung ương, Tòa án quân sự quân khu và tương đương, Tòa án quân sự khu vực.
Như vậy, với ly hôn trong nước thì khi bỏ cấp huyện, vợ chồng sẽ nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực. Ngược lại, nếu có yếu tố nước ngoài thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết vẫn là Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Trường hợp vụ việc hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài thuộc vùng biên giới giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới, thẩm quyền thuộc về Tòa án nhân dân khu vực nơi cư trú của công dân Việt Nam.
Hồ sơ cần chuẩn bị để thực hiện thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài:
Để thực hiện việc ly hôn có yếu tố nước ngoài cần chuẩn bị hồ sơ ly hôn bao gồm:
- Đơn xin ly hôn hoặc Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (theo mẫu của Tòa án).
- Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn (nếu có), trong trường hợp mất bản chính Giấy chứng nhận kết hôn thì nộp bản sao có xác nhận sao y bản chính của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
- Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu; Hộ khẩu (bản sao chứng thực).
- Bản sao Giấy khai sinh của con (nếu có con).
- Bản sao chứng thực chứng từ, tài liệu về quyền sở hữu tài sản (nếu có tranh chấp tài sản).
- Hồ sơ tài liệu chứng minh việc một bên đang ở nước ngoài (nếu có)
Lưu ý: Nếu hai bên đăng ký kết hôn theo pháp luật nước ngoài muốn ly hôn tại Việt Nam thì phải hợp thức lãnh sự Giấy đăng ký kết hôn và làm thủ tục ghi chú vào sổ đăng ký tại Sở Tư pháp rồi mới nộp đơn xin ly hôn tại tòa.
Trình tự, thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài được thực hiện như thế nào?
Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ ly hôn
Người yêu cầu ly hôn cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định và nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Hồ sơ có thể được nộp bằng một trong các hình thức sau:
– Nộp trực tiếp tại Tòa án;
– Gửi qua đường bưu điện bằng dịch vụ bảo đảm;
– Nộp trực tuyến (nếu Tòa án đã triển khai hệ thống tiếp nhận hồ sơ điện tử).
Việc nộp hồ sơ cần bảo đảm đầy đủ thành phần theo quy định và người nộp đơn phải nhận được giấy xác nhận đã nộp hồ sơ để làm căn cứ theo dõi quá trình giải quyết vụ việc.
Bước 2: Tòa án xem xét và thụ lý vụ án
Sau khi nhận được đơn và hồ sơ, Tòa án sẽ tiến hành kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ đầy đủ và thuộc thẩm quyền giải quyết, Tòa án sẽ thông báo cho người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định.
Sau khi người yêu cầu ly hôn nộp tiền tạm ứng án phí và nộp lại biên lai cho Tòa án, Tòa án sẽ ra Thông báo thụ lý vụ án và gửi cho các bên liên quan.
Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng thẩm quyền, Tòa án sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc trả lại đơn theo quy định của pháp luật.
Bước 3: Tòa án tiến hành hòa giải theo quy định
Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án sẽ tiến hành thủ tục hòa giải nhằm tạo điều kiện để vợ chồng đoàn tụ hoặc thỏa thuận với nhau về việc chấm dứt hôn nhân, quyền nuôi con và phân chia tài sản.
Đây là thủ tục bắt buộc đối với ly hôn đơn phương, trừ một số trường hợp đặc biệt như:
– Một bên vợ hoặc chồng ở nước ngoài không thể tham gia;
– Có căn cứ cho rằng việc hòa giải không thể thực hiện được.
Nếu hòa giải thành và các bên thống nhất việc ly hôn, Tòa án có thể ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn theo quy định.
Bước 4: Tòa án ra quyết định hoặc mở phiên tòa xét xử
Nếu hòa giải không thành hoặc các bên không đạt được thỏa thuận, Tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử theo quy định.
– Đối với ly hôn thuận tình: Nếu các bên đã thỏa thuận đầy đủ về việc ly hôn, quyền nuôi con và tài sản, Tòa án sẽ ra Quyết định công nhận thuận tình ly hôn.
– Đối với ly hôn đơn phương: Tòa án sẽ mở phiên tòa xét xử và ban hành Bản án ly hôn, trong đó quyết định cụ thể về việc chấm dứt quan hệ hôn nhân, quyền nuôi con, cấp dưỡng và phân chia tài sản (nếu có).
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Sau khi tham khảo bài viết của Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh nếu Quý khách hàng còn vấn đề nào chưa rõ thì hãy liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn chi tiết hơn. Ngoài ra, nếu khách hàng cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác như xin các loại giấy phép, soạn thảo các loại hợp đồng lao động, dân sự, rà soát hợp đồng, soạn thảo các loại đơn từ, soạn hồ sơ khởi kiện, lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế, đăng ký biến động đất đai,… thì cũng đừng ngại liên hệ với Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh, Luật sư giỏi thừa kế nhà đất để được giải đáp mọi thắc mắc.
VĂN PHÒNG GIAO DỊCH CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM
Trụ sở: Tầng 2-2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sài Gòn,Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 1: 98S Trần Đại Nghĩa, phường Tân Tạo A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 2: 1084 Lê Văn Lương, Ấp 3, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh
Số điện thoại: 0909 642 658 - 0939 858 898
Website: luatsugioisaigon.com.vn
