Lối đi chung là khu vực được nhiều hộ gia đình cùng sử dụng để đi lại, bảo đảm việc kết nối với đường giao thông công cộng và phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, trên thực tế không ít trường hợp một số người tự ý dựng hàng rào, xây cổng, đặt vật cản hoặc có những hành vi khác nhằm chiếm dụng, ngăn cản việc đi lại của các hộ liền kề, làm phát sinh nhiều tranh chấp, mâu thuẫn kéo dài. Kính mời quý anh/chị và các bạn cùng theo dõi hết bài viết sau đây của chúng tôi để biết các cách giải quyết khi hàng xóm tự ý rào, chặn lối đi chung sao cho đúng quy định pháp luật.
Lối đi chung được hình thành từ đâu?
Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể về khái niệm “lối đi chung”. Tuy nhiên, có thể hiểu đây là phần diện tích đất được nhiều cá nhân hoặc hộ gia đình cùng sử dụng để kết nối với đường giao thông công cộng. Lối đi chung có thể được hình thành từ nhiều nguồn gốc khác nhau như:
- Lối đi chung được mở từ đất sử dụng làm đường thuộc quyền quản lý của Nhà nước
- Lối đi chung được hình thành từ lối mòn mà người dân thường xuyên đi lại.
- Lối đi chung do các chủ sử dụng đất cắt một phần đất của mình tạo nên, tạo thành ranh giới sử dụng đất giữa các thửa đất liền kề để đáp ứng việc đi lại công cộng.
- Lối đi chung được các bên thỏa thuận đối với việc chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc và thỏa thuận với chủ sở hữu khác của bất động sản vây bọc về việc mở lối đi qua để ra đường công cộng theo quy định tại Điều 254 Bộ luật Dân sư 2015.
Các cách giải quyết khi hàng xóm tự ý rào, chặn lối đi chung đúng quy định pháp luật
Đầu tiên, quý anh/chị cần phải xác định xem lối đi này là lối đi chung hay thuộc quyền sử dụng của riêng cá nhân, hộ gia đình nào không, thông qua các loại giấy tờ, hồ sơ địa chính hoặc các văn bản thỏa thuận về lối đi chung của những người chủ trước trong trường hợp nhà đất là mua chuyển nhượng.
Trường hợp 1: Lối đi này là lối đi chung của tất cả mọi người thuộc quyền quản lý của Nhà nước chứ không thuộc quyền sở hữu của bất kỳ ai
Vì lối đi này là lối đi chung thuộc phạm vi quản lý của Nhà nước cho nên mọi người đều có quyền sử dụng đúng mục đích và tuân thủ các quy định của pháp luật. Do đó, không một cá nhân hay hộ gia đình nào được tự ý chiếm dụng, rào chắn hoặc cản trở người khác đi lại.
Hành vi chặn lối đi chung của hàng xóm là hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp về quyền sử dụng đất của gia đình quý anh/chị. Theo đó, quý anh/chị có thể thực hiện các buổi nói chuyện với hàng xóm để giải thích cho họ chế tài về hành vi lấn chiếm, cản trở lối đi chung.
Hiện nay, hành vi chặn lối đi chung sẽ bị xử phạt về hành vi cản trở, gây khó khăn cho việc sử dụng đất của người khác với mức phạt lên đến 10 triệu đồng và buộc phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của lối đi chung theo quy định tại Điều 15 Nghị định 123/2024/NĐ-CP. Cụ thể là:
- Đưa vật liệu xây dựng/vật khác lên lối đi mà gây cản trở cho việc sử dụng đất của người khác: Phạt tiền từ 01 - 03 triệu đồng.
- Đào bới, xây tường, làm hàng rào lên lối đi chung: Phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng.
- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất.
Lưu ý: Mức phạt trên áp dụng đối với hành vi vi phạm do cá nhân thực hiện. Trường hợp do tổ chức thực hiện thì phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền quy định đối với cá nhân (khoản 4 Điều 5 Nghị định 123/2024/NĐ-CP)
Trường hợp quý anh/chị đã giải thích về hành vi vi phạm pháp luật của hàng xóm, nhưng hàng xóm vẫn không chấm dứt hành vi rào, chặn lối đi chung thì quý anh/chị có thể làm đơn yêu cầu UBND cấp có thẩm quyền giải quyết về hành vi này.
Căn cứ theo khoản 10 Điều 11 Luật Đất đai 2024 quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai như sau: “Cản trở, gây khó khăn đối với việc sử dụng đất, việc thực hiện quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật.”.
Như vậy, nếu hành vi tự ý rào, chặn lối đi chung của hàng xóm gây cản trở, khó khăn cho quý anh/chị trong việc thực hiện các quyền sử dụng đất của mình thì đây được xem là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm theo pháp luật đất đai. Căn cứ theo Điều 239 Luật đất đai năm 2024 quy định người có hành vi vi phạm pháp luật về đất đai thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, trường hợp gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Trường hợp 2: Nếu trên hồ sơ địa chính/sổ đỏ, sổ hồng thể hiện rõ lối đi này nằm trong phần diện tích đất của nhà quý anh/chị; đồng thời chưa có thỏa thuận nào liên quan đến lối đi chung thì quý anh/chị hoàn toàn có quyền sử dụng lối đi này. Nếu hàng xóm vẫn cố tình rào, chắn lối đi này thì quý anh/chị có thể giải quyết theo các cách sau đây:
Cách 1: Hòa giải tại UBND cấp xã khi hàng xóm tự ý rào, chặn lối đi chung
Theo quy định pháp luật Nhà nước khuyến khích các bên tự thương lượng, hòa giải với nhau, nếu các bên tranh chấp không tự hòa giải được thì phải gửi đơn đến UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất để hòa giải. Hòa giải tại UBND cấp xã là thủ tục bắt buộc đối với tranh chấp đất đai theo quy định pháp luật. Theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai, các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp. Đây là điều kiện tiên quyết để được khởi kiện hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Căn cứ theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ khi nhận được đơn, UBND cấp xã sẽ tiến hành hòa giải và lập biên bản xác nhận kết quả hòa giải thành hoặc hòa giải không thành theo quy định của pháp luật.
Cách 2: Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai tại UBND cấp có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại Tòa án
Trường hợp hòa giải tại UBND cấp xã không thành thì các bên có quyền nộp đơn đề nghị UBND cấp xã, UBND cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết hoặc khởi kiện tại Tòa án.
Trường hợp 1: Đối với đất chưa có giấy tờ về quyền sử dụng đất
Theo khoản 2 Điều 236 Luật Đất đai 2024, tranh chấp mà các bên không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024 thì các bên tranh chấp được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết sau:
- Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp có thẩm quyền (nếu tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân với nhau thì nộp tại UBND cấp xã).
Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính.
- Khởi kiện tại Tòa án nơi có đất tranh chấp theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
Trường hợp 2: Đối với đất đã có giấy tờ về quyền sử dụng đất
Theo khoản 1 Điều 236 Luật Đất đai 2024, tranh chấp mà các bên có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024 thì các bên tranh chấp không được lựa chọn giải quyết tranh chấp ở UBND mà phải nộp đơn khởi kiện đến Tòa án để được giải quyết.
Theo quy định tại Điều 26, Điều 35, Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 và khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15, đối với tranh chấp liên quan đến lấn chiếm lối đi chung thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết là Tòa án nhân dân khu vực nơi có đất đang tranh chấp.
Ngoài ra, nếu hàng xóm tự ý rào, chặn lối đi chung mà gây ra thiệt hại và bên bị rào chứng minh được thiệt hại đó thì chủ sử dụng đất bị thiệt hại có thể yêu cầu tòa án giải quyết việc bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của hàng xóm gây ra.
* Hồ sơ khởi kiện tranh chấp lối đi chung:
Căn cứ theo khoản 2 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, người khởi kiện cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ khởi kiện, gồm:
- Đơn khởi kiện theo Mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP ngày 13/01/2017;
- Biên bản hòa giải không thành có xác nhận của UBND cấp xã và có chữ ký của các bên tranh chấp;
- Giấy tờ của người khởi kiện: Thẻ Căn cước/Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu còn giá trị sử dụng;
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc một trong các loại giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật;
- Bản vẽ sơ đồ thửa đất, mảnh trích đo bản đồ địa chính,….;
- Giấy tờ chứng minh về thiệt hại nếu có yêu cầu bồi thường thiệt hại;
- Các tài liệu, chứng cứ khác để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của quý anh/chị là có căn cứ và hợp pháp.
Nếu quý anh/chị đang gặp vướng mắc về tranh chấp lối đi chung, hàng xóm tự ý rào chắn lối đi, lấn chiếm đất, tranh chấp ranh giới hoặc cần tư vấn các vấn đề liên quan đến đất đai, hãy liên hệ với Luật Sư Giỏi Sài Gòn để được hỗ trợ kịp thời. Mỗi vụ việc đều có những đặc điểm pháp lý riêng, vì vậy việc được tư vấn ngay từ đầu sẽ giúp quý anh/chị hạn chế rủi ro, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Với đội ngũ luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai, chúng tôi sẽ tư vấn quy định pháp luật, đánh giá hồ sơ, hướng dẫn phương án xử lý phù hợp đúng quy định pháp luật đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp tối đa cho quý anh/chị.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Sau khi tham khảo bài viết của Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh nếu Quý khách hàng còn vấn đề nào chưa rõ thì hãy liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn chi tiết hơn. Ngoài ra, nếu khách hàng cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác như xin các loại giấy phép, soạn thảo các loại hợp đồng lao động, dân sự, rà soát hợp đồng, soạn thảo các loại đơn từ, soạn hồ sơ khởi kiện, lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế, đăng ký biến động đất đai,… thì cũng đừng ngại liên hệ với Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh, Luật sư giỏi thừa kế nhà đất để được giải đáp mọi thắc mắc.
VĂN PHÒNG GIAO DỊCH CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM
Trụ sở: Tầng 2-2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sài Gòn,Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 1: 98S Trần Đại Nghĩa, phường Tân Tạo A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 2: 1084 Lê Văn Lương, Ấp 3, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh
Số điện thoại: 0909 642 658 - 0939 858 898
Website: luatsugioisaigon.com.vn
