Ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 3 Điều 12 có hiệu lực thi hành từ ngày 11/12/2025. Theo đó, Nghị quyết đã đưa ra các quy định mới nhằm khắc phục, tháo gỡ những khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai 2024, trong đó có các quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Những quy định mới này là gì? Hãy theo dõi bài viết sau đây của Luật sư giỏi Sài Gòn để tìm hiểu vấn đề này nhé!
1. Bổ sung trường hợp Nhà nước thu hồi đất
Nghị quyết 254 đã bổ sung 04 trường hợp Nhà nước thu hồi đất, cụ thể như sau:
- Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh làm cơ sở cai nghiện ma túy do lực lượng vũ trang nhân dân quản lý.
- Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, bao gồm:
+ Thực hiện dự án trong khu thương mại tự do, dự án trong trung tâm tài chính quốc tế;
+ Trường hợp sử dụng đất để thực hiện dự án thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất đã hết thời hạn phải hoàn thành việc thỏa thuận hoặc hết thời gian gia hạn phải hoàn thành việc thỏa thuận mà đã thoả thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số lượng người sử dụng đất thì Hội đồng nhân dân cấp tỉnh xem xét, thông qua việc thu hồi phần diện tích đất còn lại để giao đất, cho thuê đất cho chủ đầu tư;
+ Tạo quỹ đất để thanh toán dự án theo Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (Hợp đồng BT), để cho thuê đất tiếp tục sản xuất, kinh doanh đối với trường hợp tổ chức đang sử dụng đất mà Nhà nước thu hồi đất quy định tại Điều 78, Điều 79 của Luật Đất đai; làm cơ sở cai nghiện ma túy do lực lượng vũ trang nhân dân quản lý; và để thực hiện dự án trong khu thương mại tự do, dự án trong trung tâm tài chính quốc tế.
2. Rút ngắn một số thời gian trong trình tự, thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Thời gian gửi thông báo thu hồi đất:
Theo Luật Đất đai 2024 tại Điều 85 thì trước khi ra quyết định thu hồi đất, cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm gửi thông báo thu hồi đất đến người có đất bị thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan (nếu có) biết chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp.
Tuy nhiên, với quy định mới tại Nghị quyết 254 thì đã điều chỉnh theo hướng rút ngắn thời hạn thông báo, cụ thể là còn 60 ngày đối với đất nông nghiệp và 120 ngày đối với đất phi nông nghiệp.
Thời gian niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư:
Điều 87 Luật Đất đai 2024 quy định đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có trách nhiệm lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất thu hồi niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi trong thời hạn 30 ngày.
Nghị quyết 254 quy định rút ngắn thời gian này, cụ thể tại khoản 9 Điều 3 quy định như sau: Thời hạn niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi, đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân cấp xã là 10 ngày.
Thời hạn tổ chức đối thoại trong trường hợp còn có ý kiến không đồng ý về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư:
Điều 87 Luật Đất đai 2024 quy định thời hạn này là 60 ngày kể từ ngày tổ chức lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Đối với Nghị quyết 254 đã rút ngắn thười hạn này còn không quá 30 ngày kể từ ngày tổ chức lấy ý kiến.
Những quy định rút ngắn thời gian này nhằm mục đích tạo cơ sở để đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất và triển khai thực hiện các dự án.
3. Cho phép thu hồi đất trước khi hoàn tất bồi thường, tái định cư đối với một số trường hợp
Theo quy định Luật Đất đai hiện hành, điều kiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là phải hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư. Với quy định mới tại Khoản 3 Điều 3 Nghị quyết 254 cho phép các trường hợp thu hồi đất trước khi hoàn tất bồi thường, tái định cư sau đây:
- Thu hồi đất trong trường hợp phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không bố trí tái định cư đã được niêm yết công khai nhưng chưa được phê duyệt đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công, đối với dự án khác nếu được trên 75% người sử dụng đất đồng ý thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;
- Thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư đối với trường hợp dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công, dự án thực hiện tái định cư tại chỗ, dự án mà việc bố trí tái định cư theo tuyến công trình chính.
4. Các trường hợp chuyển tiếp
- Trường hợp đã có quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành thì tiếp tục thực hiện theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã phê duyệt.
- Trường hợp đã có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của Luật Đất đai trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành thì tiếp tục ban hành quyết định thu hồi đất theo trình tự, thủ tục của Luật Đất đai.
- Trường hợp trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành mà chưa có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của Luật Đất đai và quy định tại Nghị quyết này.
- Đối với dự án còn một phần diện tích đất chưa phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành thì trong trường hợp cần thiết, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định lựa chọn quy định tại thời điểm đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc quy định của Luật Đất đai hoặc quy định của pháp luật có hiệu lực từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành để thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với phần diện tích đất chưa phê duyệt phương án.
- Thông báo thu hồi đất ban hành trước ngày 01/8/2024 mà chưa ban hành quyết định thu hồi đất trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành thì thông báo thu hồi đất hết hiệu lực; trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền vẫn tiếp tục thực hiện thu hồi đất thì phải ban hành thông báo thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai.
Việc ban hành Nghị quyết số 254/2025/QH15 vớ những quy định mới về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn”, “nút thắt” pháp lý trong công tác thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, giúp rút ngắn thời hạn triển khai dự án, góp phần khơi thông và đẩy nhanh hàng loạt dự án, đặc biệt là những dự án kéo dài nhiều năm do vướng mắc từ chính công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Bên cạnh đó vẫn bảo đảm nguyên tắc quản lý chặt chẽ, minh bạch, hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Sau khi tham khảo bài viết của Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh nếu Quý khách hàng còn vấn đề nào chưa rõ thì hãy liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn chi tiết hơn. Ngoài ra, nếu khách hàng cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác như xin các loại giấy phép, soạn thảo các loại hợp đồng lao động, dân sự, rà soát hợp đồng, soạn thảo các loại đơn từ, soạn hồ sơ khởi kiện, lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế, đăng ký biến động đất đai,… thì cũng đừng ngại liên hệ với Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh, Luật sư giỏi thừa kế nhà đất để được giải đáp mọi thắc mắc.
VĂN PHÒNG GIAO DỊCH CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM
Văn phòng 1: 15/50 Đoàn Như Hài, Phường 13, Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 2: 1084 Lê Văn Lương, Ấp 3, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 3: 98S Trần Đại Nghĩa, Phường Tân Tạo A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh
Số điện thoại: 0909 642 658 - 0939 858 898
Website: luatsugioisaigon.com.vn
