Hướng dẫn xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự

98S Trần Đại Nghĩa, Phường Tân Tạo, TP. Hồ Chí Minh
0939 858 898
luatsucncvietnam@gmail.com
Hướng dẫn xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự
Ngày đăng: 20/11/2026

     

    Thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự là một trong những vấn đề quan trọng cần xác định trước khi khởi kiện đến Tòa án để yêu cầu giải quyết tranh chấp. Việc xác định sai thẩm quyền ngay từ giai đoạn khởi kiện sẽ dẫn đến hậu quả pháp lý là Tòa án ra quyết định trả lại đơn hoặc chuyển hồ sơ vụ án, gây lãng phí thời gian, kéo dài thời gian giải quyết vụ án. Bộ luật Tố tụng Dân sự và các văn bản có liên quan đã quy định cụ thể về vấn đề này. Để đảm bảo được quyền lợi hợp pháp của quý anh chị và các bạn, tiết kiệm thời gian, chi phí tố tụng và tránh những rủi ro pháp lý do vi phạm thủ tục tố tụng, qua bài viết này, Luật sư giỏi Sài Gòn xin hướng dẫn quý anh chị và các bạn xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự. Mời quý anh chị và các bạn cùng theo dõi!

     

    Để xác định tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự một cách chính xác, người khởi kiện cần căn cứ đồng thời vào các tiêu chí: loại việc tranh chấp, thẩm quyền theo cấp và thẩm quyền theo lãnh thổ theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự. Từ đó các bước xác định thẩm quyền như sau:

     

    Bước 1: Xác định thẩm quyền theo loại việc (tức xác định tranh chấp có thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án hay không?)

     

    Bước đầu tiên trong quy trình tố tụng là xác định bản chất của quan hệ pháp luật đang tranh chấp. Theo quy định của pháp luật, không phải mọi tranh chấp dân sự đều do Tòa án giải quyết mà có thể thuộc thẩm quyền của cơ quan khác. Vì vậy, người khởi kiện cần xem xét bản chất của quan hệ tranh chấp, chủ thể tham gia cũng như quy định pháp luật liên quan để xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

     

    Căn cứ vào quan hệ tranh chấp và chủ thể tham gia, Tòa án có thẩm quyền giải quyết các vụ việc thuộc các nhóm sau:

     

    – Tranh chấp về Dân sự: Bao gồm 14 nhóm như quyền sở hữu, thừa kế, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng hoặc đất đai theo quy định tại Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

     

    – Tranh chấp về Hôn nhân và Gia đình: Điển hình là các vụ việc ly hôn, chia tài sản chung, giành quyền nuôi con, cấp dưỡng hoặc xác định cha mẹ con theo Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

     

    – Tranh chấp về Kinh doanh, Thương mại: Các tranh chấp giữa các công ty/thương nhân với nhau nhằm mục đích lợi nhuận theo quy định tại Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

     

    – Tranh chấp về Lao động: Sa thải trái pháp luật, tranh chấp tiền lương, bảo hiểm xã hội giữa người lao động và người sử dụng lao động theo Điều 32 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

     

    Bước 2: Xác định thẩm quyền theo cấp Tòa án (Tòa án khu vực hay Tòa cấp Tỉnh?)

     

    Sau khi đã xác định tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền của Tòa án ở Bước 1, người khởi kiện cần xem xét đến vấn đề tiếp theo là Tòa án cấp nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự.

     

    Kể từ ngày 01/7/2025, hệ thống Tòa án có sự thay đổi về cơ cấu tổ chức theo luật mới, theo đó thẩm quyền theo cấp cũng có sự thay đổi, cụ thể:

     

    Thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực: Được quy định tại Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025

     

    Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại và lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này, trừ vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của một số Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

     

    Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh: Được quy định tại Điều 37 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025

     

    - Giải quyết theo thủ tục phúc thẩm những vụ việc mà bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực bị kháng cáo, kháng nghị;

     

    - Giải quyết giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực nhưng bị kháng nghị.

     

    - Giải quyết yêu cầu hủy phán quyết trọng tài, đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc theo quy định của Luật Trọng tài thương mại.

     

    Bước 3: Xác định thẩm quyền theo lãnh thổ (Tòa án ở địa phương nào?)

     

    Xác định thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ là xác định cụ thể Tòa án theo địa giới hành chính có thẩm quyền đối với việc giải quyết tranh chấp. Cụ thể xác định theo các nguyên tắc được quy định tại Điều 39 Bộ  luật Tố tụng Dân sự năm 2015 như sau:

     

    – Nguyên tắc chung: Tòa án nơi bị đơn (người bị kiện) cư trú, làm việc (nếu là cá nhân) hoặc nơi bị đơn có trụ sở (nếu là cơ quan, tổ chức).

     

    – Trường hợp thỏa thuận: Các bên tranh chấp có quyền thỏa thuận bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi nguyên đơn (người đi kiện) cư trú, làm việc hoặc có trụ sở để giải quyết.

     

    – Trường hợp đặc biệt: Đối với các tranh chấp về Bất động sản (đất đai, nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất), thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản đó mới có thẩm quyền giải quyết.

     

    Ngoài ra, trong một số trường hợp pháp luật cho phép người khởi kiện được quyền lựa chọn Tòa án, cụ thể theo quy định tại Điều 39 Bộ  luật Tố tụng Dân sự năm 2015 nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:

     

    - Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết;

     

    - Nếu tranh chấp phát sinh từ hoạt động của chi nhánh tổ chức thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi tổ chức có trụ sở hoặc nơi tổ chức có chi nhánh giải quyết;

     

    - Nếu bị đơn không có nơi cư trú, làm việc, trụ sở ở Việt Nam hoặc vụ án về tranh chấp việc cấp dưỡng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở giải quyết;

     

    - Nếu tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi xảy ra việc gây thiệt hại giải quyết;

     

    - Nếu tranh chấp về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, quyền và lợi ích liên quan đến việc làm, tiền lương, thu nhập và các điều kiện lao động khác đối với người lao động thì nguyên đơn là người lao động có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc giải quyết;

     

    - Nếu tranh chấp phát sinh từ việc sử dụng lao động của người cai thầu hoặc người có vai trò trung gian thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi người sử dụng lao động là chủ chính cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi người cai thầu, người có vai trò trung gian cư trú, làm việc giải quyết;

     

    - Nếu tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi hợp đồng được thực hiện giải quyết;

     

    - Nếu các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở ở nhiều nơi khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi một trong các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở giải quyết;

     

    - Nếu tranh chấp bất động sản mà bất động sản có ở nhiều địa phương khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi có một trong các bất động sản giải quyết.

     

    Như vậy, trong các trường hợp luật định nêu trên, nguyên đơn (người khởi kiện) được trao quyền chủ động lựa chọn Tòa án có thẩm quyền, bảo đảm thuận lợi trong việc khởi kiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

     

     

    Trên đây là tư vấn của Luật sư giỏi Sài Gòn về việc xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự.Việc xác định đúng Tòa án có thẩm quyền giúp hồ sơ khởi kiện của quý anh chị và các bạn được thụ lý nhanh chóng, tránh việc bị chuyển đơn hoặc bị trả lại đơn khởi kiện. Quý anh chị và các bạn cần tư vấn, hỗ trợ thêm về xác định thẩm quyền của Tòa án hoặc các vấn đề pháp lý có liên quan, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn một cách nhanh chóng, chuyên sâu và hiệu quả.

     

     

     

    THÔNG TIN LIÊN HỆ

    Sau khi tham khảo bài viết của Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh nếu Quý khách hàng còn vấn đề nào chưa rõ thì hãy liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn chi tiết hơn. Ngoài ra, nếu khách hàng cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác như xin các loại giấy phép, soạn thảo các loại hợp đồng lao động, dân sự, rà soát hợp đồng, soạn thảo các loại đơn từ, soạn hồ sơ khởi kiện, lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế, đăng ký biến động đất đai,… thì cũng đừng ngại liên hệ với Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh, Luật sư giỏi thừa kế nhà đất để được giải đáp mọi thắc mắc.

     

    VĂN PHÒNG GIAO DỊCH CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM

    Trụ sở: Tầng 2-2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sài Gòn,Thành phố Hồ Chí Minh

    Văn phòng 1: 98S Trần Đại Nghĩa, phường Tân Tạo A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh

    Văn phòng 2: 1084 Lê Văn Lương, Ấp 3, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh

    Số điện thoại: 0909 642 658 - 0939 858 898

    Website: luatsugioisaigon.com.vn

    Danh mục bài viết

    Bài viết mới