Thị trường xăng dầu là lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm, tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của toàn xã hội. Chính vì vậy, pháp luật luôn đặt ra những quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định và ngăn chặn các hành vi đầu cơ, trục lợi. Tuy nhiên, hiện tại trên thực tế, không ít trường hợp cây xăng bất ngờ đóng cửa với lý do “hết hàng”. Hành vi này không chỉ gây xáo trộn thị trường mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng. Vậy trong trường hợp cây xăng tự ý đóng cửa chờ tăng giá để trục lợi có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không? Cùng chúng tôi tìm hiểu về vấn đề này trong bài viết sau đây nhé.
Tăng cường xử lý các hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu và khí LPG
Hiện nay có khá nhiều cửa hàng xăng dầu tự ý đóng cửa, tự ý treo biển “ngừng bán xăng dầu”, “hết xăng dầu”,… Tuy nhiên, trên thực tế được biết rằng nhiều cửa hàng xăng dầu vẫn còn hàng nhưng lại “găm hàng” đợi đến khi giá cao bán ra nhằm trục lợi. Hành vi này làm ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống của người dân.
Theo thông tin từ Chính phủ, ngày 06/3/2026, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản hỏa tốc số 1415/BCT-TTTN gửi UBND các tỉnh, thành phố trên cả nước, yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra và kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu và khí LPG trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới đang có nhiều biến động phức tạp.
Bộ Công Thương cho biết tình hình xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông đang gây tác động đáng kể đến thị trường năng lượng toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung cũng như giá của các mặt hàng xăng dầu và LPG. Do đó, việc chủ động theo dõi, giám sát và kiểm tra thị trường được xem là giải pháp cần thiết nhằm kịp thời ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng.
Theo yêu cầu của Bộ Công Thương, UBND các tỉnh, thành phố cần chỉ đạo Sở Công Thương cùng các cơ quan liên quan theo dõi sát diễn biến thị trường trên địa bàn, đặc biệt là tình hình cung – cầu và biến động giá bán xăng dầu, LPG. Lực lượng Quản lý thị trường cũng được giao nhiệm vụ tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, giám sát chặt chẽ địa bàn nhằm sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường như tình trạng khan hiếm hàng hóa, gián đoạn nguồn cung, găm hàng hoặc tăng giá không hợp lý để kịp thời xử lý theo quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, các địa phương cần chú trọng công tác tuyên truyền, hướng dẫn các thương nhân kinh doanh xăng dầu chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, nâng cao trách nhiệm trong việc bảo đảm nguồn cung hàng hóa, qua đó góp phần ổn định thị trường.
Đáng chú ý, Bộ Công Thương yêu cầu phải xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị và công chức phụ trách địa bàn trong trường hợp không kịp thời phát hiện hoặc xử lý các hành vi vi phạm xảy ra trong phạm vi quản lý.
Đối với chính quyền cấp xã, Bộ Công Thương đề nghị cần chủ động theo dõi hoạt động của các cửa hàng bán lẻ xăng dầu và khí LPG trên địa bàn; kịp thời phát hiện những trường hợp ngừng bán hàng trái quy định, tự ý cắt giảm thời gian bán, hạn chế lượng hàng cung ứng hoặc mở cửa nhưng không thực hiện bán hàng khi không có lý do chính đáng. Những trường hợp vi phạm phải được xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền để giải quyết theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, các lực lượng chức năng khác theo nhiệm vụ được giao cần tăng cường phối hợp với lực lượng Quản lý thị trường và chính quyền địa phương trong hoạt động kiểm tra, giám sát thị trường, nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu và khí LPG.
Cây xăng tự ý đóng cửa chờ tăng giá để bán trục lợi xử lý thế nào?
Theo quy định của pháp luật hiện hành, trường hợp các cửa hàng kinh doanh xăng dầu có hành vi cố tình đầu cơ, găm hàng hoặc tạm ngừng bán nhằm chờ giá tăng để thu lợi bất chính thì tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm, chủ thể vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính; nghiêm trọng hơn còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
* Xử phạt hành chính:
Theo khoản 1 Điều 31 Nghị định 98/2020/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 24/2025/NĐ-CP, hành vi đầu cơ hàng hóa bị phạt như sau:
- Giá trị hàng hóa mua vét, mua gom:
+ Từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng: phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng.
+ Từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng: phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng.
+ Từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng: phạt tiền từ 20 - 50 triệu đồng.
+ Từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự): phạt tiền từ 50 - 80 triệu đồng.
+ Từ 1.000.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự): phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng.
Ngoài ra, vi phạm các hành vi trên còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung:
- Tịch thu tang vật đối với hành vi vi phạm
- Tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 06 - 12 tháng.
Trường hợp găm hàng để trục lợi, theo Điều 32 Nghị định 98, sửa đổi bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP xử phạt như sau:
- Cắt giảm địa điểm bán hàng; cắt giảm phương thức bán hàng (từ bán buôn sang bán lẻ) khác với trước đó; quy định, niêm yết hoặc bán hàng theo định lượng, đối tượng mua khác trước; cắt giảm thời gian bán hàng hoặc thời gian cung ứng hàng hóa khác trước mà không có lý do chính đáng: phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng.
- Cắt giảm lượng hàng hóa bán ra thị trường; ngừng bán hàng hóa; không mở cửa hàng hoặc địa điểm giao dịch để bán hàng; mở cửa hàng nhưng không bán hàng mà không có lý do chính đáng: phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng.
- Găm hàng trong kho vượt quá 150% so với lượng hàng tồn kho trung bình của 03 tháng liền kề trước đó: phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng.
Bên cạnh đó, còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung:
- Tịch thu tang vật đối với hành vi găm hàng vượt mức tồn kho quy định
- Tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề từ 03 - 06 tháng
* Truy cứu trách nhiệm hình sự:
Theo Điều 196 Bộ Luật Hình sự 2015, người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, khó khăn về kinh tế… mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội đầu cơ như sau:
- Đối với cá nhân:
Khung 1: Người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
+ Hàng hóa trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;
+ Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
Khung 2: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
+ Có tổ chức;
+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
+ Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
+ Hàng hóa trị giá từ 1.500.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;
+ Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
+ Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Khung 3: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
+ Hàng hóa trị giá 3.000.000.000 đồng trở lên;
+ Thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên;
+ Tái phạm nguy hiểm.
Ngoài ra, cá nhân vi phạm còn có thể bị phạt tiền 20 - 200 triệu đồng; cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 - 05 năm.
- Đối với pháp nhân thương mại:
+ Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khung 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;
+ Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khung 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng;
+ Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khung 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 9.000.000.000 đồng;
Ngoài ra, pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Sau khi tham khảo bài viết của Luật CNC Việt Nam, Luật sư giỏi Việt Nam, Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh nếu Quý khách hàng còn vấn đề nào chưa rõ thì hãy liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn chi tiết hơn. Ngoài ra, nếu khách hàng cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác như xin các loại giấy phép, soạn thảo các loại hợp đồng lao động, dân sự, rà soát hợp đồng, soạn thảo các loại đơn từ, soạn hồ sơ khởi kiện, lập di chúc, khai nhận di sản thừa kế, đăng ký biến động đất đai,… thì cũng đừng ngại liên hệ với Luật sư giỏi Sài Gòn, Luật sư giỏi Thành phố Hồ Chí Minh, Luật sư giỏi thừa kế nhà đất để được giải đáp mọi thắc mắc.
VĂN PHÒNG GIAO DỊCH CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM
Trụ sở: Tầng 2-2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sài Gòn,Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 1: 98S Trần Đại Nghĩa, phường Tân Tạo A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng 2: 1084 Lê Văn Lương, Ấp 3, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh
Số điện thoại: 0909 642 658 - 0939 858 898
Website: luatsugioisaigon.com.vn
